رسالت نبوغ

"به دوستانم بگویید که زندگی فوق‌العاده‌ای داشتم."

این آخرین کلماتی که یک فیلسوف بزرگ در بستر مرگ، بیان کرد. مردی که با وجود ثروت خانوادگی، مسیری سخت و پر از رنج و تنهایی را انتخاب کرد. آثار بسیار ارزشمندی از خود بجای نهاد که بر «فلسفه تحلیلی»[1] و «زبان‌شناسی»[2] تأثیر بسیار گذاشت.

او در ابتدا با اندیشه‌های «فرگه»[3] آشنا شد، با راهنمایی او، پای دروس «برتراند راسل»[4] در کمبریج تحصیل نمود و هفت سال بعد یعنی در 1921 «رساله منطقی- فلسفی»[5] را به رشته تحریر درآورد. بعدها اندیشه‌های فلسفی او در کتاب ارزشمند «پژوهش‌های فلسفی»[6] ارائه شد.

«ری مانک»[7] زندگی این اندیشمند بزرگ را در کتاب «لوویگ ویتگنشتاین؛ وظیفه‌ای به نام نبوغ»[8] (با نام فرعی: رسالت نبوغ) به رشته تحریر درآورد.[9]

این کتاب ضمن تشریح زندگی و آثار وی، از یکپارچگی دغدغه‌های فلسفی او با زندگی عاطفی و روانی‌اش حکایت می‌کند. «ری مانک» از سوی دیگر از تأثیر فیلسوف اتریشی «اتو واینینگر»[10] بر «ویتگنشتاین» می‌گوید. (( دست‌یافتن به نبوغ صرفاً یک بلندپروازی شریف نیست، بلکه به‌عنوان «حکم مطلق کانتی»[11]، وظیفه ماست که به بالاترین ادیشن انسانی خود برسیم، چنانکه یک «نابغه» خوانده شویم)) ویتگنشتاین این نظر را به طرز عجیبی جدی گرفته بود چنانکه در یک برهه از زندگی که‌ به خودکشی می‌اندیشید، تنها چیزی که باعث شد میل به زندگی در او دوباره زنده شود، وقتی بود که استادش، «برتراند راسل»، او را «نابغه» خطاب کرد. او فکر می‌کرد تنها زندگی‌ای ارزش زیستن دارد که در راستای تحقق «نبوغ» فرد باشد؛ او نابغه بودن را وظیفه خود و دیگر انسان‌ها می‌دانست.

گردآوری: سعید عرب پناهی

هفتم تیرماه 1405

1- Analytic Philosophy

اعضای «حلقه وین» که «پوزیتیویست» بودند و گزاره‌های متافیزیکی را نه "نادرست" بلکه اساسا "بی‌معنا" می‌دانستند، رساله «ویتگنشتاین» را همچون «مانیفست علم‌گرایی و حذف متافیزیک» بزرگ داشتند. اما ویتگنشتاین احساس می‌کرد بخش "ناگفتنی" کتاب را جدی نگرفته‌اند. برای او، حذف متافیزیک به معنای سبک‌کردن زبان از یاوه بود، نه انکار ارزش و راز.

2- Linguistics

3- Gottlob Frege

4- Bertrand Russell

5- Tractatus Logico-Philosophicus

6- Philosophical Investigations

7- Ray Monk

8- Ludwig Wittgenstein:The Duty of Genius

9- این کتاب توسط آقای رضا دهقان ترجمه و توسط انتشارات ماهی، ارائه شده است.

10- Otto Weininger

11- کانت" امر مطلق" را در قالب مثال چنین بیان کرد: اگر شما درباره‌ی دیگری کاری را انجام بدهید باید از خود بپرسید آیا می‌توانید اراده کنید این کار شما قانون کلی شود و نسبت به همه کس معتبر باشد حتی خود شما. اگر بتوانید چنین اراده کنید این عمل یک عمل اخلاقی است.