روگُن ماکار

«روگُن- ماکار»[1] مجموعه‌ای ادبی شامل بیست رمان از نویسنده فرانسوی، «امیل زولا»[2] است که بین سال‌های ۱۸۷۱ تا ۱۸۹۳ انتشار یافت. این مجموعه با عنوان فرعی «تاریخ طبیعی و اجتماعی یک خانواده در دوران امپراتوری دوم»[3] زندگی اعضای دو شاخه‌ی اصلی یک خانواده خیالی(خانواده مشروع کار روگُن و خانواده غیرمشروع کار ماکار)، که در دوران امپراتوری دوم فرانسه (۱۸۵۲–۱۸۷۰) زندگی می‌کردند را دنبال می‌کند و یکی از برجسته‌ترین آثار جنبش ادبی ناتورالیسم فرانسوی است.

زولا در اوایل زندگی‌اش، آثار «اونوره دو بالزاک»[4] و مجموعه معروف او «کمدی انسانی»[5] را کشف کرد. این مبحث تأثیر عمیقی بر «زولا» گذاشت، به‌طوریکه تصمیم گرفت مجموعه منحصر به فرد خود را بنویسد. با این حال، در سال ۱۸۶۹، او در نوشته‌ای تحت عنوان «تفاوت‌ها بین بالزاک و من»[6] تبیین داد که چرا همان نوع کتاب «بالزاک» را نخواهد نوشت:

((کار من کمتر اجتماعی و بیشتر علمی خواهد بود. بالزاک، با کمک سه هزار شخصیت، می‌خواهد تاریخ آداب و رسوم بنویسد؛ او این تاریخ را طبق مذهب و سلطنت بنا می‌کند. تمام علم او شامل این است که بگوید وکلا، بیکاران و غیره وجود دارند، همانطور که سگ‌ها، گرگ‌ها و غیره وجود دارند. به طور خلاصه، هدف کار او این است که آینه‌ای از جامعه معاصر باشد.

با این حال، کار من چیزی جامعاً متفاوت خواهد بود. دامنه آن محدودتر خواهد بود. من نمی‌خواهم جامعه معاصر را به تصویر بکشم، بلکه می‌خواهم یک خانواده واحد را به تصویر بکشم که تعامل «نژاد اصلاح‌شده» شکل گرفته توسط محیطش را مشخص می‌کند. اگر من یک چارچوب تاریخی را بپذیرم، صرفاً برای داشتن محیطی است که واکنش بیانگر است. به همین ترتیب، حرفه و محل زندگی نیز محیط هستند. هدف اصلی من این است که صرفاً طبیعت‌گرا و صرفاً فیزیولوژیکی باشم.» به جای داشتن اصول (سلطنت، کاتولیک)، قوانینی خواهم داشت (وراثت، تبارشناسی). من نمی‌خواهم مثل بالزاک در امور انسان‌ها حرفی برای گفتن داشته باشم، سیاستمدار، فیلسوف یا اخلاق‌گرا باشم. من صرفاً یک محقق خواهم بود که آنچه را که هست بیان می‌کند، در حالی که به دنبال دلایل اساسی است. علاوه بر این، هیچ برآیند‌گیری‌ای ندارم. شرح ساده‌ای از حقایق یک خانواده، نشان دادن مکانیسم درونی که اعمال آن را هدایت می‌کند. من حتی استثنا را هم می‌پذیرم.

شخصیت‌های من نیازی به ظهور مجدد در رمان‌های جداگانه ندارند.

بالزاک می‌گوید که می‌خواهد مردان، زنان و اشیا را به تصویر بکشد. من مردان و زنان را به عنوان یک واحد می‌بینم، در حالی که تفاوت‌ها در طبیعت را می‌پذیرم و مردان و زنان را در معرض اشیا قرار می‌دهم.))[7]

زولا به عنوان یک نویسنده طبیعت‌گرا، علاقه زیادی به علم و به ویژه مسئله وراثت و تمفصل داشت. او به طور قابل توجهی آثار دکتر «پروسپر لوکاس»[8]، «کلود برنارد»[9] و «چارلز داروین»[10] را مطالعه و به عنوان منابعی برای آثار خود از آنها نام می‌برد. این امر او را به این فکر انداخت که افراد به شدت تحت تأثیر وراثت و محیط خود قرار دارند و قصد داشت با نشان دادن چگونگی تأثیر این دو عامل بر اعضای یک خانواده، این محور را اثبات کند. نبوغ نویسنده این بود که تحت تأثیر رساله‌ای در باب وراثت طبیعی (1847-1850) اثر «پروسپر لوکاس»، مفهوم وراثت را معرفی کند و با ابتدا از جد این خانواده، «عمه دید»، این درخت را به دو شاخه مآغاز و نامآغاز تقسیم کند که در مقابل دو واقعیت، رسمی و حاشیه‌ای، قرار می‌گیرند و رمان‌ها به طور سیستماتیک به تحلیل آنها می‌پردازند. در سال 1871، در مقدمه کتاب « دارایی خانواده روگن»[11]، هدف خود را تبیین داد:

(( مشخصه بزرگ «روگُن ماکار»- گروه یا خانواده‌ای که قصد مطالعه آن را دارم- اشتهای سیری‌ناپذیر آنهاست. طغیان بزرگ عصر ما که به سوی لذت هجوم می‌آورد. از نظر فیزیولوژیکی، «روگُن ماکار» نمایانگر توالی آهسته‌ی حوادث مربوط به اعصاب یا خون است که پس از اولین ضایعه‌ی عضوی برای یک نژاد رخ می‌دهد و طبق محیط، در هر یک از اعضای نژاد، آن احساسات، امیال و شور و شوق‌ها - به طور خلاصه، تمام مظاهر طبیعی و غریزی خاص بشریت - را تعیین می‌کند که حاصل‌ی آن نام قراردادی «فضیلت» یا «رذیلت» را به خود می‌گیرد.))

زولا در نامه‌ای به ناشرش، اهداف خود برای «روگُن ماکار» را اینگونه بیان کرد:

۱- مطالعه‌ی مسائل مربوط به خون و محیط در یک خانواده.

۲- مطالعه‌ی کل امپراتوری دوم، از کودتا تا به امروز

از آنجایی که هدف اول زولا نشان دادن چگونگی تأثیر وراثت بر زندگی فرزندان بود، او کار بر روی «روگُن ماکار » را با ترسیم شجره‌نامه‌ی آن‌ها آغاز کرد. اگرچه این شجره‌نامه در طول سال‌ها بارها تغییر کرد و برخی از اعضا ظاهر یا ناپدید شدند، اما شجره‌نامه اصلی بیانگر است که زولا چگونه کل چرخه را قبل از نوشتن اولین کتاب برنامه‌ریزی کرده بود.

این شجره‌نامه، نام و تاریخ تولد هر عضو را به همراه برخی از خصوصیت‌های وراثت و زندگی او ارائه می‌دهد:

در ابتدا، «زولا» دقیقاً نمی‌دانست چند کتاب خواهد نوشت. در نامه اول به ناشرش، او به ده قسمت اشاره کرد. در سال 1872، فهرست او شامل هفده رمان بود، اما برخی از آنها هرگز نوشته نشدند (مانند رمان درباره جنگ در ایتالیا). در سال 1877، در مقدمه رمان آسوموار[14] (1887)، او اظهار داشت که قصد دارد حدود بیست رمان بنویسد که در نهایت به همان بیست عنوان رمان بسنده کرد.

تقریباً تمام شخصیت‌های اصلی هر رمان در کتاب اول، «دارایی خانواده روگن»، معرفی می‌شوند وآخرین رمان این مجموعه، «دکتر پاسکال»، نیز شامل یک فصل طولانی است که بخش‌های ناتمام رمان‌های دیگر را به هم پیوند می‌دهد. در این بین، هیچ «بهترین توالی» برای خواندن رمان‌های این مجموعه وجود ندارد، زیرا آنها به ترتیب زمانی نیستند و در واقع ترتیب آنها در چنین ترتیبی غیرممکن است. اگرچه برخی از رمان‌های این مجموعه دنباله‌های مستقیم یکدیگرند اما بسیاری از آنها مستقیماً از فصل‌های آخر «دارایی خانواده روگن» پیروی می‌کنند و همپوشانی زمانی زیادی بین کتاب‌ها وجود دارد. شخصیت‌های تکراری متعددی وجود دارند و چندین نفر از آنها در رمان‌هایی که با محوریت سایر اعضای خانواده نوشته شده‌اند، به صورت «مهمان» ظاهر می‌شوند.

خانواده «روگُن ماکار» با «آدلاید فوک»[15] آغاز می‌شود. او که در سال ۱۷۶۸ در شهر خیالی «پلاسان»[16] در «پروانس»[17]، از والدینی از طبقه متوسط ​​( «بورژوازی» فرانسوی) متولد شد، کمی معلولیت ذهنی دارد. او با «روگُن» ازدواج می‌کند و پسری به نام «پیر روگُن»[18] به دنیا می‌آورد. با این حال، او معشوقی نیز دارد، «ماکار»[19] قاچاقچی، که از او دو فرزند دارد: «اورسول»[20] و «آنتوان»[21] ماکار. این بدان معناست که خانواده به سه شاخه تقسیم می‌شود:

از آنجا که زولا معتقد بود که هر کسی توسط وراثت خود هدایت می‌شود، فرزندان «آدلاید» نشانه‌هایی از کمبود اولیه مادر خود را نشان می‌دهند. برای خانواده «روگُن»، این کمبود به صورت میل به قدرت، پول و زیاده‌روی در زندگی بروز می‌کند. برای خانواده «مک‌کارت»، که در محیطی دشوار زندگی می‌کنند، این کمبود به صورت اعتیاد به الکل (رمان آموسوار)، فحشا (رمان نانا) و قتل (رمان دیو درون) بروز می‌کند.

علاوه بر این «زولا» به عنوان یک طبیعت‌گرا، توصیفات دقیقی از محیط‌های شهری و روستایی و انواع مختلف مشاغل ارائه داد. به عنوان مثال، رمان «شکم پاریس»[23] شرح مفصلی از بازار مرکزی پاریس در آن زمان دارد.

رمان «فتح پلاسان»[24] به عنوان بازتابی سیاسی از زندگی در دوران ناپلئون سوم، به چگونگی نفوذ یک کشیش جاه‌طلب به یک شهر کوچک پرووانس، به صورت تک تک خانواده‌ها، و با شروع کار از خانواده روگون، می‌پردازد. رمان «شکست»[25] در طول جنگ فرانسه و پروس در سال ۱۸۷۰ اتفاق می‌افتد و سقوط ناپلئون سوم را به تصویر می‌کشد. « عالیجناب اوژن روگن»[26] نیز به زندگی سیاسی می‌پردازد و «دیگ دیزی»[27] و «بهشت بانوان»[28] به زندگی طبقه متوسط ​​در پاریس می‌پردازند. (توجه داشته باشید که زولا این رمان‌ها را پس از سقوط ناپلئون سوم نوشته است.)

فهرست رمان‌ها به ترتیب سال نشر عبارتند از:

1- دارایی خانواده روگن (۱۸۷۱) La Fortune des Rougon

2- سهم سگان شکاری (۱۸۷۲) La Curée ( با نام اصلی : ذِبح )

3- شکم پاریس)۱۸۷۳) Le Ventre de Paris ( یا قلب پاریس The Belly of Paris )

4- فتح پلاسان (۱۸۷۴) La Conquête de Plassans

5- گناه کشیش موره (۱۸۷۵) La Faute de l'Abbé Mouret

6- عالیجناب اوژن روگن (۱۸۷۶) Son Excellence Eugène Rougon

7- آسوموار (۱۸۷۸) L'Assommoir

8- یک صفحه عشق (۱۸۷۸) Une page d'amour

9- نانا (۱۸۸۰) Nana

10- دیگ دیزی (۱۸۸۲)[29] Pot-Bouille

11- بهشت بانوان (۱۸۸۳) Au Bonheur des Dames (بهشت زنان)

12- شور زندگی (۱۸۸۳) La joie de vivre

13- ژرمینال (۱۸۸۵) Germinal

14- شاهکار (۱۸۸۶) L'Œuvre (به انگلیسی The Masterpiece)

15- زمین (۱۸۸۷) La Terre

16- رویا (۱۸۸۸) Le Rêve

17- دیو درون (۱۸۹۰) La Bête humaine (سایه‌های شب)

18- پول (۱۸۹۱) L'Argent (پول و زندگی)

19- شکست (۱۸۹۲) La Débâcle

20- دکتر پاسکال (۱۸۹۳) Le Docteur Pascal

گردآوری و ترجمه

سعید عرب پناهی

پانزدهم خرداد 1405

1- به فرانسوی: Les Rougon-Macquart

2-Émile Zola

3- Histoire naturalle et sociale d'une famille sous le Second Empire

4- Honoré de Balzac

5- La Comédie humaine

6- Différences entre Balzac et moi

7- https://lesmanuelslibres.region-academique-idf.fr

8- Prosper Lucas

9- Claude Bernard

10- Charles Darwin

11- La Fortune des Rougon

12- Prepotency

13- Le Docteur Pascal

14- L'Assommoir

15- Adelaïde Fouque

16- Plassans

17- Provence

18- Pierre Rougon

19- Macquart

20- Ursule

21- Antoine

22- Macquart

23- Le Ventre de Paris

24- La Conquête de Plassans

25- La Débâcle

26- Son Excellence Eugène Rougon

27- Pot-Bouille

28- Au Bonheur des Dames

29- این کتاب زولا که دنباله‌ی‌ کتاب محبوب و پر بحث و حاشیه‌ی او معروف به نانا است در حقیقت کیفرخواستی است از آداب و رسوم بورژوازی از دوران امپراتوری دوم فرانسه، خاستگاه داستان در یک آپارتمان پاریسی می‌باشد که نمای مسکن نسبتاً تازه آن دوره را نمایش می‌دهد که به طعنه از طرف زولا تشبیه به «دیگ دیزی» گردیده که نمایش دهنده‌ی عناصر متفاوت و گاهی اوقات ناخوشایند کمین شده در پشت نمای تازه ساختمان است. مانند کتاب آسوموار نویسنده، این عنوان «دیگ دیزی» برای ارائه در زبان انگلیسی بسیار دشوار است و ترجمه‌های انگلیسی آن که باید متعهد به ادیشن‌ی اصلی باشند، دچار این تردید می‌شدند که احتمالاً نارسا باشند، کلمه دیگ یا pot-bouille فرانسوی یک اصطلاح عامیانه در قرن نوزدهم فرانسه می‌باشد که مراد از آن یک دیگ بزرگ جهت تهیه خورش و گوشت و در ادامه غذاهای آماده می‌باشد، این عنوان بدین جهت از طرف نویسنده انتخاب گردید که به انتقال یک حس، از مواد تشکیل دهنده‌ی متفاوت را در ذهن متبادر می‌سازد که اینجا و در این کتاب کنایه از ساکنان مختلف ساختمان داستان است که اشاره به حرص و آز، جاه طلبی و فسادی دارد که پشت نمای پر مدعایی از بلوک آپارتمان بورژوازی ظاهر خوبی به خود گرفته، هیچ کلمه و معادل مشابهی در انگلیسی برای بیان این انتقال وجود ندارد و نزدیک‌ترین واژه به آن شاید همان دیگ ذوب باشد.